AZAD QARADƏRƏLİ TALIBIN TALİBLİYİ (50 illik tələbə yoldaşımın doğum gününə hətərən-pətərən bir yazı)

 

 

               AZAD QARADƏRƏLİ

 

               TALIBIN TALİBLİYİ

 

            (50 illik tələbə yoldaşımın doğum gününə hətərən-pətərən bir yazı)

 

           

 

             Keçmiş Lenin adına APİ-də oxuduğumuz zaman qrupumuzun ən dilli-başlısı, dili ilə ilanı yuvasından çıxardanı, heç şübhəsiz, TALIB idi. Bu Qərbi Azərbaycandan olan qıvrımsaç oğlanı buraxaydın, bütün günü deyib-güləydi. Kitab-dəftərə sən deyən bağlılığı olmasa da, başını dolandıra bilirdi. Hansısa içindəki gizli güc onu imtahanlardan qurtarırdı. Bilmədiyi şey haqqında da elə mühakimə yürüdərdi ki, deyərdin, əhsən! Adam qrupdakı uşaların hamısı ilə dil tapan, hətta yuxarı kursdakı uşaqlarla da dostluq edən idi. Qızlar da onu çox istəyərdilər. Az bilən, amma bildiyini saz bilən adamlardan idi. Nəbi ilə, Gəncəvi ilə, rəhmətlik Sabirlə arası yaxşı idi. Bu oğlan hamı ilə dil tapmağı bacarırdı.

            İllər sonra qızlarımdan hansısa həmin APİ-yə daxil olmuşdu. Sənədlərini hazırlayıb apardıq ki, təhvil verək, sentyabrın biri dərsə getsin. Bir də gördüm, Talıb! “Əyə, burada nə qayırırsan?!” “Bəs qızım instituta girib, gəlmişəm...”

            Sonralar İmişliyə - Nəbigilin balıq vətəgəsində görüşə gedəndə yenə görüşdük. Və bir də rəhmətlik anasının hüzür yerində... Sonra Eyvazın yasında... Eh! Bu yaslar da çoxaldı yaman!..

            ...Və mənim 70 illik yubileyimdə Talıb və digər tələbə dostların fantastik iştirakı!

            ...TALIB haqqında ürəyimdə bir qatar söz var ki, burda yazmasam, məni daim incidəcək...

            Uzaqbaşı, Talıb onun kəndlərinə dair sirrini faş eləməyimə görə məndən inciyəcək, qoy incisin...

            Zülfüyev Talıb, “yeraz Talıb”, keçən bu 50 ilə yaxın müdət xasiyyətindən bircə mu da dəyişməyən Talıb və əvəzində arıq, caydaq oğlandan kökəlib əndazanı aşan Talıb...

            Talıbın söhbətlərindən yadımda qalanlar...

            “...9-cu sinifdə oxuyuram. Həmyerlimiz Əli Vəliyevin 70 illiyi Sisyan rayonunun (Qarakilisə rayonu) doğma Ağüdi kəndində keçirilir. Əla tədbir oldu. 800 evli Ağüdi camaatı öz məşhur həmyerlisinin şad gününə yığışmışdı. Süleyman Rüstəm, Məmməd Rahim, Süleyman Rəhimov və başqa məşhurlar çıxış etdilər. Sonra qonaqlar gecəni evlərdə qaldılar. Məmməd Rahim kəndimizin ən qədim tayfalarından olan İsmayıluşağının evində qalır. (Bu tayfanın adamları kənddə oğru kimi ad çıxarıbmışlar.) Və səhər oyananda görür ki, əl çantası yoxdur. Yuyunmağa gedə bilmir və səhər-səhər belə bir şeir yazır:

 

            Gözəldir yaylaqları,

            Sərindir bulaqları,

            Oğurluqdan əl çəksin,

            İsmayıl uşaqları...

 

            Talıba söz vermişdim ki, bu əhvalatı yazmayacağam, amma biz yazıçılar hər zaman verdiyimiz sözə əməl edənik, təkcə yazmağı bizə heç kim qadağan edə bilməz... O qədər...

            ...Eyvaz rəhmətə gedib. Nəbi ürəyindən, Ələmdar öd kisəsindən əməliyyat olunublar, Gəncəvi də insult keçirib... Xalidəni, Nəhayəti itirmişik. Sabir Vətən uğrunda şəhid olub...

            ... Biz də ki... Qocalırıq... Amma bu elə-belə qocalıq deyil. Qocalığın gəncliyidir...

            Hə, hə! Füzuliyə, gərək ki, adı Kərimbəyli olan kəndə adaşım və tələbə dostumuz Azadın – Əsədov Azadın  kəndinə gəzməyə və qocafəndi yeyib-içməyə gedirik...

            ...Talıb deyir ki, səninki araq içmək deyil ki, arağı zay eləməkdi... Harda görünüb ki, arağı kolaya qatıb içəsən?!.

            Mən də gülüb deyirəm:”Bu, hər adamın ağlına gəlməz ki?! Əsas odur...”

            (Xeyli sonralar “Məhəmməd Füzulinin Qarabağ səfəri” adlı hekayə yazacam və hekayəni adaşım Azada həsr edəcəm. İş orasındadır ki, hekayədə cərəyan edən hadisələr Azadın evində baş verir...)

            ...Bu gün tələbə yoldaşımızın (keçmiş yazmağa əlim gəlmədi) doğum günüdür. Həmən Talıbdır. Talıb olan, talib olan, tələb edən, tələbə olan... Bir də ki... Vallah yazacam bunu da! İtoynadan, deyib-gülən. Bir az çox kökəlib, canı sağ olsun. O “çox”dan ömür payına da əlavə olunsun. 90 il! Bəsidi...

            (A.Qaradərəli “Məndən sonra” memuar romandan parça)