AZAD QARADƏRƏLİNİN ƏSƏRLƏRİNİN 14-CÜ CİLDİ ÇAPDAN ÇIXMIŞDIR

      

      AZAD QARADƏRƏLİNİN ƏSƏRLƏRİNİN 14-CÜ CİLDİ ÇAPDAN ÇIXMIŞDIR

 

 

         Yazıçı Azad Qaradərəlinin əsərlərinin 14-cü cildi çapdan çıxmışdır.

          Kitab müəllifin tədqiqatçılarından olan Vaqif Osmanlının “Özünüyaradan yazıçı” ön sözü ilə açılır.

         Bu cildə müəllifin “Xeyrat”, “Özünüyaradanlar” romanları və iki hekayəsi daxil edilmişdir.

         Cilddə yer alan hər iki roman müəllifin son illərdə qələmə aldığı əsərlərdəndir. Onu da deyək ki, romanlar sosial şəbəkədə - “Xeyrat” yazıldıqdan sonra kulis.az, “Özünüyaradanlar isə edebiyyat.az saytlarında - oxucalara çatdırılmışdır.

         “Xeyrat” Azad Qaradərəlinin illər əvvəl başladığı, fəqət hansısa mətnlərin ortaya düşməsi nəticəsində ikinci plana keçdiyi üçün, uzun zaman tamamlaya bilmədiyi əsərlərindəndir.  2023-cü ilə qədər 10-15 səhifəsi yazılan romanı müəlləf, nəhayət ki, həmin  ilin yanvar-may aylarında yazıb başa çatdıra bilmişdir.

            Romanın mövzusu bir raykom katibi xanımla təhsil şöbəsinin müdiri olan  gəncin  nəticəsiz sevgisinin üzərində qurulub. Adamları marionetkaya çevirən kommunist rejimi onların ən ümdə hisslərini belə məhv edir və nəticədə gənclər  kommunizm idealları xülyası ilə həqiqi sevgilərini kommunist partiyasına olan “sevgilərinə” qurban verirlər.

            Atasını məhv etmiş Sovet hökumətindən qisas almaq üçün əlinə düşən ilk fürsətdən yararlanaraq yaşadığı  rejimin əleyhinə Türkiyədə casusluq edən Sənubər, 1956-sı ildə Qız qalasının üzərinə milli bayrağımızı sancan Çingiz Abdullayevlə Cahid Hilaloğlunun şücaəti və onların həyatlarının acı sonluğu, dünya şöhrətli dirijor Niyazinin oğulluğu Ceyhun Kafinin Niyazilər ailəsinə vurduğu yaralar, raykomun birinci katibi Məsumə xanımın bacısı oğlu Dıqranın (Tiqranın) həyat dramı da əsərdəki maraqlı xətlərdəndir.

            Bir sıra tarixi fakt və hadisələrlə zəngin olan romanda Sovet vaxtı şöhrətin zirvəsinə çatmış qəhrəmanın həyatının acı sonluqla – koronavirus pandemiyası ilə başa çatması bir rəmz kimi qəbul edilə bilər. Bütün çirkinliklərə - rüşvətə, korrupsiyaya, ətalətə, saxta sovet ehkamına yoluxmuş şər imperiyasının yetirməsi dəhşətli  virusun qurbanı olur və özündən sonra bir iz qoymadan dünyanı tərk edir…

            “Özünüyaradanlar”ı (ilk adı “Siftə” olmuşdur) fəlsəfi roman da adlandırmaq olar. Yazıçı, Filosof  və Mühəndisin  xəyali və bəlkə də elə həqiqi səyahətlərindən doğan hadisələr əsərin əsas nüvəsini təşkil edir. Sokratdan başlayıb əsərin qəhrəmanlarından olan Filosofla bitən ÖZÜNÜYARATMA fəlsəfəsi “Özünüyaradanlar”ın leytmotivini təşkil edir. 20-ci əsrin əvvəllərindəki Azərbaycanda Milli Oyanışın aktiv iştirakçılarından olan Qaçaq Fərzalı, Bəhlul Əfəndi Behcət (Birinci Behcət – İkinci Bəhlul), Qaçaq İsrafil, Galladar Surxay və bunların əleyhdarı olan Sovet çekisti Gəncinski romanın müasir obrazları ilə elə çuğlaşır ki, bəzən kimin kim olduğunu ayırd etmək çətinləşir.

            Romanda tez-tez müşahidə olunan şüur axını əsərə bir əlavə qatqı gətirir.

            Bir çox əsərlərində olduğu kimi burada da müəllif oxucunu əsərə şərik edib. Məlumatlı oxucu əsəri oxuyanda çətinlik çəkməyəcək...

            Cilddə yazıçının süjet “qohumluğu” olan iki hekayəsi də yer almışdır.

             Qanun nəşriyyatında işıq üzü görən yeni cildin redaktoru Vaqif Osmanlı, rəssamı Sehran Allahverdi, tərtibçisi Türkan Azadqızıdır.

            Kitabı yaxın günlərdə Milli Kitabxanadan (əski M.F.Axundov adına kitabxana), AMEA-nın, ADPU-nun (əski APİ), Folklor İnstitunun, Xəzər Universitetinin, Zəngilan rayonunun Mərkəzi kitabxanalarından əldə edib oxumaq olar.